Sức mạnh của hiện tại - cuốn sách quý trên hành trình tỉnh thức

Chúng ta tưởng mình đang cháy hết mình trong hiện tại cho đến khi đau khổ ghé thăm, chúng ta không biết phải làm sao để đối diện và vượt qua, mới biết rằng ta chưa từng học cách sống trong hiện tại. 

Vì thế ngày hôm nay, chúng ta sẽ một lần nữa cùng sáng tỏ, thấu suốt về chân lý này, cho bạn thêm những góc nhìn để đối chiếu, thêm động lực để bạn thực sự bắt đầu học cách đưa chân lý này vào trong đời sống của mình qua một cuốn sách rất nổi tiếng có tựa đề Sức mạnh của hiện tại của tác giả Eckhart Tolle - một bậc thầy nổi tiếng đã trải qua sự thức tỉnh tâm linh, và là tác giả của cuốn sách Thức tỉnh mục đích sống.

Cuốn sách này được xuất bản tại hơn 50 quốc gia và dịch ra hơn 30 thứ ngôn ngữ khác nhau, đã bán được hơn 10 triệu bản và đã giúp hàng triệu độc giả nhận thức và chuyển hóa chính mình, tạo ra một làn sóng tỉnh thức mới trong thế kỷ 21. 

Khi đọc nó sẽ giúp bạn mở ra một con đường cách mạng từ bên trong chính mình, giải phóng được bản thân khỏi gông cùm vô hình của tâm trí, kéo bạn ra khỏi vòng xoáy của thời gian để bước vào từng nhịp thở của hiện tại. Sau cuối, hé mở ra một nguồn an vui sâu xa nằm ngoài tất cả những niềm vui vô minh theo sau là khổ đau của đời sống vật chất. 

Từ đây, bạn có thể sống một cuộc đời còn lại với sự tỉnh thức lớn dần, bạn sẽ nhận ra vốn dĩ kiếp người như tham gia một trò chơi, nắm được cách chơi bạn sẽ có thể chơi tốt hơn, chơi trong sự tỉnh giác và kết thúc với sự an lạc mãn nguyện. Bây giờ mời bạn cùng Reading To Heal khám phá cuốn sách này nhé!
 

Sống trong hiện tại là gì?

Trước hết chúng ta cần hiểu thế nào là sống hoàn toàn trong giây phút hiện tại. Theo như tác giả, đó là khi bạn sống mà không bị chi phối bởi thời gian tâm lý, chỉ chú tâm vào những việc đang làm bằng thái độ quan sát mà không phán xét, không phản kháng. 

Thời gian tâm lý ở đây được hiểu là thời gian của quá khứ và tương lai, đó là thời gian không có thực mà chỉ là ảo tưởng xuất hiện trong tâm trí của chúng ta, một cái là hiện tại đã qua, cái còn lại là hiện tại chưa tới.
 

Điều gì cản trở chúng ta không thể hiện diện ở hiện tại?

Sống trong hiện tại nói thì đơn giản nhưng làm mới khó làm sao. Khó là bởi vì nó có sự cản trở vô cùng mãnh liệt, sự cản trở của trí năng. Chúng ta đều công nhận rằng trí năng của con người rất tuyệt vời và hữu dụng, có thể học tập tích lũy kiến thức, giải quyết vấn đề, điều chỉnh các cảm xúc, hành vi, tạo dựng các mối quan hệ và chúng ta đều cần đến trí năng để có thể cải thiện cuộc sống của mình được tốt hơn. 

Thế nhưng trong suốt quá trình này, chúng ta đã vô tình để trí năng của mình điều khiển và chi phối cuộc sống một cách mạnh mẽ, cuối cùng dẫn đến mất kiểm soát. 

Tác giả đã nói rằng trí năng của bạn chỉ nên hiện diện để thực hiện những nhiệm vụ chuyên biệt của nó như đã kể trên, những lúc còn lại hoàn toàn không còn cần thiết. 

Nhưng hầu hết chúng ta đều sai lầm cho rằng trí năng này là chính chúng ta, không thể tách rời, không thể ngừng lại vì như vậy chúng ta sẽ đánh mất chính mình. Đến cuối cùng, trí năng cứ lặp đi lặp lại những suy tưởng vẩn vơ, liên tục tiêu hao nguồn năng lượng của bạn giống như một chứng nghiện không thể thoát ra. 

Trong tâm lý học cũng có nói đây là hiện tượng nhai lại suy nghĩ, sẽ khiến một người không ngừng gia tăng mức độ căng thẳng, lo lắng, bất lực và bế tắc khi liên tục bị luẩn quẩn trong các vấn đề của mình, cuối cùng dẫn đến các chứng rối loạn tâm lý khác nhau. 

Bạn thấy đó, từ vị trí vốn là công cụ để phục vụ chính mình, nay trí năng lại trở thành chủ nhân sai khiến và chi phối chúng ta. Chúng ta hầu như không thể tự mình ngừng lại những suy nghĩ trong đầu, nó sẽ gây cho bạn sự phiền não tột cùng nhưng bạn lại chẳng nhận ra vì bạn đã quá quen với sự đau khổ này đến mức coi đó là bình thường. 
 

Chúng ta phải đánh mất chính mình

Bạn cứ thử ngồi yên lặng một phút và quan sát tâm trí xem, và bạn có cách nào để có thể tắt đi dòng suy tư miên man ở trong đầu không? Quá khó đúng không? Vài giây thôi cũng là quá khó rồi. 

Còn gì đau khổ hơn khi bị tâm trí chiếm hữu mà không thể nhận thức được vị thế nô lệ của mình. Nhưng có lẽ đây là một thực tế phải chấp nhận, chúng ta đều được lớn lên và sống theo cách như vậy, không thể có một khởi đầu khác đi. Ngay từ đầu tất cả chúng ta đều bị mất kết nối với bản thể đích thực của mình, nên chúng ta sinh ra một ảo giác có một cái tôi từ bên trong. Cái tôi này nó rất bơ vơ, rất sợ hãi nên sẽ càng cố gắng tự tách biệt khỏi thế giới xung quanh để tự bảo vệ, để được an toàn. Và trí năng chính là công cụ tự bảo vệ của cái tôi. 

Tuy nhiên, giống như bậc thầy Osho đã từng nói:

chúng ta phải đánh mất chính mình giống như con cá bị buộc phải rời khỏi đại dương để thực sự hiểu được đại dương. 

Con cá phải rời xa khỏi làn nước xanh thẳm, cảm nhận sự thiếu vắng để nhận ra vẻ đẹp và sự bao la của biển cả để rồi tìm cách quay trở về. Cũng vậy, con người cần đánh mất chính mình, nếm chịu khổ đau, quăng quật giữa đời mới tìm cách thoát khỏi những khuôn mẫu giam cầm mình để từ đó tìm lại ý nghĩa sâu xa của sự tồn tại. 

Chân lý này cũng tựa như ba tầng cảnh giới của đời người được biết đến. Cảnh giới thứ nhất là "nhìn sông núi là sông núi", tức là ban đầu ta nhìn đời vẫn qua bản tính thuần khiết dưới con mắt của trẻ thơ. 

Cảnh giới thứ hai là "nhìn sông núi không còn là sông núi", là khi trưởng thành chúng ta nhìn đời qua ý chí chủ quan đầy rối ren, tranh đoạt, so đo, truy cầu, toan tính, khó bề mà thoát ra. 

Nhưng nếu có thể tu tập thay đổi nhận thức sẽ có thể thăng hoa bản thân đến cảnh giới thứ ba: "nhìn sông núi vẫn là sông núi", quay trở về với bản tính, quay trở về với thuần khiết ban đầu, trong lòng chỉ còn lại trăng thanh gió mát. 

Mỗi người chúng ta khi trưởng thành ở giai đoạn nhất định cần phải rũ bỏ dần sự chi phối của trí năng, cắt đứt công cụ nuôi dưỡng cái tôi để kết nối được với bản thân đích thực của mình. Nếu không, suốt cả đời người ta chỉ mắc kẹt ở cảnh giới ảo mộng vô thực, méo mó, nhìn sông núi không còn là sông núi. 

Vậy thì làm thế nào để nhìn núi sông lại là núi sông đây? Đó chính là học cách sống trong hiện tại. Vậy làm thế nào chúng ta mới sống trọn vẹn từng khoảnh khắc của hiện tại khi mà quá khó để buông đi những quá khứ đã tạo nên chính mình, quá sợ hãi bất định nếu không tính toán lường trước cho tương lai? Làm thế nào để sử dụng trí năng khi cần thiết và buông thư tĩnh lặng trong những lúc còn lại? Làm sao để buông bỏ được cái tôi khi từ trước đến nay nó đã là tất cả đối với bạn?

Trong cuốn sách Sức mạnh của hiện tại sẽ giải đáp cho bạn!
 

Giải thoát bằng cách đưa thân tâm trở về với hiện tại

Ban đầu sẽ có rất nhiều người không hiểu tiếng nói trong tâm trí trong đầu mình là cái gì, càng khó để hiểu được rằng những cảm xúc trong bạn có sự tách biệt với chính bạn thế nào bởi vì chúng ta đồng nhất quá sâu sắc đến mức đã hòa vào làm một. 

Tâm trí không bao giờ chịu ở yên trong hiện tại, nó hoặc kéo bạn về quá khứ hoặc là lôi bạn đến tương lai. Thế nên đồng thời bạn cũng sẽ bị lạc mất thân, bạn không thể thực sự hiện hữu với cơ thể của mình.
 

Đưa thân quay về giây phút hiện tại

Trước hết, bạn hãy đưa thân quay trở về với giây phút hiện tại. Trong tất cả mọi việc mà bạn đang làm, hãy nhận thức về hơi thở vào ra của mình. Rồi khi mỗi bước chân đi, hãy cảm nhận sự tiếp xúc của cơ thể từ đôi chân xuống sàn, từ sức căng của đùi, sự nhịp nhàng đồng điệu của cơ thể. Khi bạn ăn, hãy cảm nhận sự va chạm của đồ ăn trong miệng, sự tác động đến vị giác, khứu giác và cảm nhận sự trôi xuống của thức ăn…

Bạn hãy bắt đầu từ những việc đơn giản nhất, dễ làm nhất trong cuộc sống để đưa cơ thể mình hoàn toàn hiện diện trong hiện tại. Lời khuyên này hẳn là bạn đã nghe rất nhiều rồi nhưng hầu hết chúng ta đều chỉ nghe cho vui mà không nghiêm túc thực hiện hoặc không chống lại được cám dỗ. 

Bạn cần biết rằng nếu bạn không cảm nhận được thân, bạn cũng sẽ không cảm nhận được những gì ở trong tâm. Thế nên hãy cố gắng bắt đầu từ thân. Hãy buông lỏng thân nhiều nhất có thể khi bạn rảnh rỗi bằng cách hoạt động tự do như là nhảy múa, chơi đùa hết mình như một đứa trẻ thơ, đi bộ thường xuyên bằng chân trần trên mặt đất để cảm nhận hơi thở từ chính bàn chân của mình. Mỗi ngày thức dậy hãy mỉm cười và cảm nhận sự sống còn đang tuôn chảy trong cơ thể mình. 

Tuy nhiên bạn lưu ý, hằng ngày bạn đừng cố gắng tận dụng kết hợp làm nhiều việc cùng một lúc. Ví dụ vừa đi bộ vừa nghe sách nói. Điều này có vẻ là sự kết hợp rất hợp lý và tiết kiệm thời gian cho bạn, tuy nhiên để học cách thực sự an trú trong hiện tại chúng ta không nên kết hợp như vậy. 

Bởi vì khi bạn đi bộ nhưng tâm trí bạn lại bị xoay vần trong những nội dung mà bạn đang nghe, sự cảm nhận về cơ thể khi này sẽ bị hạn chế rất nhiều. Hơn nữa việc tập trung vào những bước đi ngược lại cũng làm bạn phân tâm khỏi nội dung mà bạn đang nghe, bạn không thể tiếp nhận một cách trọn vẹn. 
 

Hãy chỉ cố gắng làm một việc vào một thời điểm và chú tâm duy nhất vào việc đó. Hãy buông bớt và trở nên chánh niệm hoàn toàn.

Càng cảm nhận được sâu sắc về thân, mọi tế bào trong bạn càng như được thức tỉnh và bạn biết không, hầu hết mọi bệnh tật sẽ đều len lỏi vào khi bạn không thực sự có mặt trong cơ thể, nên càng đưa ý thức trở về căn nhà cơ thể của mình, bạn sẽ càng bảo vệ nó tốt hơn, không chỉ chữa lành bệnh tật mà thậm chí còn có thể làm chậm lại quá trình lão hóa của cơ thể.
 

Tập quan sát dòng suy tư trong đầu

Tiếp đó, hãy tỉnh táo quan sát những suy nghĩ, cảm nhận ở trong mình. Một tên tuổi vĩ đại khác là Krishnamurti đã từng nói rằng: quan sát mà không đánh giá là hình thức cao nhất của trí tuệ. 

Bởi vậy đây là mục đích chính chúng ta cần có được: quan sát, nhận biết mà không đánh giá, than phiền, chống đối. 

Ví dụ đang làm một việc gì đó mà trong đầu bạn nghĩ: "Có nên mua bộ quần áo đó không nhỉ?", "Giá như giờ trúng xổ số trả hết nợ thì tốt biết mấy", "Không biết hôm nay con đi học có ngoan, có khóc hay không?". 

Ban đầu khi mới tập quan sát bạn sẽ thấy rất mơ hồ với các ý nghĩ, nó như thể một màn sương dày đặc trong tâm trí khiến bạn khó nhìn thấy bất cứ một điều gì. Nhưng hãy kiên trì giữ sự tỉnh táo để quan sát, dần dần bạn sẽ phá tan được từng lớp sương mù và thấy rõ những suy tư đổ dồn về như những đợt sóng. 

Nhưng nhận diện suy tư không phải là để giải quyết vấn đề liên quan đến chúng, bởi vì bạn sẽ thấy rằng tất cả những suy tư đó nó hoặc là liên quan đến quá khứ không thể thay đổi, hoặc là những hão vọng của tương lai, còn bản thân bạn lại đang ở hiện tại. Bạn không thể giải quyết chúng hay ứng phó bất cứ một vấn đề nào trong tương lai. Giống như việc bạn chỉ có thể hít thở trong hiện tại, bạn không thể nào hít thở cho giây phút của tương lai.

Bởi vậy bạn vẫn mê lầm, vẫn cứ thấy khổ. Như Lão Tử đã từng nói:

"Nếu bạn cảm thấy buồn bã, bạn đang sống trong quá khứ. Nếu bạn cảm thấy lo lắng, bạn đang sống trong tương lai. Nếu bạn thấy bình yên, bạn mới đang sống trong hiện tại." 

Hãy chỉ thu gọn đời sống của bạn vào trong giây phút này thôi. Bất kể hoàn cảnh sống của bạn có rối rắm nhiều vấn đề đến đâu thì ngay cái giây phút này bạn vẫn đang bình an. Vấn đề của ngày mai không phải là vấn đề có thật, thậm chí vấn đề của 10 phút nữa nó cũng không có thật, chỉ có ngay bây giờ mới là thật. 

Đây không phải là cách bạn đang cố né tránh vấn đề của mình, mà là cách để bạn có thể giải quyết tốt nhất mọi khó khăn nếu nó đến với bạn. Bởi vì khi bạn có thể có mặt với giây phút hiện tại của mình nhiều hơn, trực giác của bạn sẽ càng phát triển hơn, bạn càng có thể giải quyết vấn đề một cách hiệu quả và sáng suốt hơn. 

Tại sao lại như vậy? Bởi vì khi bạn thường xuyên chú tâm ở hiện tại, những suy tư trong tâm trí sẽ dần lắng xuống, giảm thiểu sức mạnh kiềm tỏa bạn. Sự gián đoạn trong dòng chảy của suy tư trong tâm trí sẽ tạo thành một khoảng hở ngày càng lớn giữa các suy tư, nó giống như khoảng hở của bầu trời trong xanh lộ ra nhiều hơn khi các đám mây càng lúc càng trôi ra dần nhau. 
 

Khoảng hở này tĩnh lặng tuyệt đối được gọi là "khoảng trống của vô niệm" - trạng thái tĩnh nhất của tâm nơi tâm thức tỉnh táo sáng sủa không một chút tạp niệm, và trực giác sẽ phát huy tác dụng mạnh mẽ khi bạn có nhiều khoảng trống vô niệm. 

Khoảng trống vô niệm cũng là nơi bạn cảm nhận được niềm vui mơ hồ toát ra từ sâu thẳm ở trong bạn, nó là một cảm giác cực kỳ ung dung và tự tại, trạng thái của vô ngã hòa vào làm một với đại thể vũ trụ. Và đây cũng là tinh yếu của thiền tập. 

Nói tóm lại, đưa thân và tâm trở về với hiện tại chính là học cách sống trong chánh niệm. Liên tục thực tập như thế sẽ là bước đầu tiên để bạn có thể khai mở sự tỉnh thức trong mình. 

Hãy thường hỏi bản thân có đang cảm thấy vui vẻ dễ chịu với những gì ta đang làm hay không? Nếu không, hãy thay đổi cách làm bằng cách đặt hết toàn bộ sự chú tâm vào việc đó. Cho dù nó nhàm chán, khó nhọc, một khi bạn không còn sự phản kháng trong lòng, mọi ưu phiền khó chịu sẽ tiêu tan, niềm vui và sự thanh thản mới bắt đầu len lỏi trong tâm bạn, hoa trái từ công việc bạn làm cũng sẽ từ đó mà nảy nở.
 

Trở về hiện tại để hóa giải các khối khổ đau bên trong

Loài người tự cho rằng mình có quá nhiều nỗi khổ nhưng lại không biết rằng những nỗi khổ đau ấy phần lớn không cần thiết, nghĩa là ta đang chỉ tự mình chuốc lấy những khổ đau.
 

• Cái tự chuốc lấy đầu tiên đó là vẫn giữ chặt khối khổ đau quá khứ. 

• Cái tự chuốc lấy thứ hai là không có mặt với nỗi đau của hiện tại. 

Khi bạn luôn không có mặt với hiện tại, mọi cảm xúc đau khổ bạn trải qua sẽ đều để lại một phần làm tích tụ thêm nỗi đau trong bạn. Nỗi đau hiện tại hòa với nỗi đau trong quá khứ vốn đã ở đó, cùng mắc cạn lại trong tâm trí và gây nên vòng luân hồi đau khổ cho bạn, sinh ra những bệnh tật từ thể xác đến tâm hồn. 

Những nỗi đau từ quá khứ là những nỗi đau thời thơ ấu được tạo ra bởi sự vô minh của thế giới nơi bạn sinh ra, ảnh hưởng từ con người nơi bạn lớn lên. 

Có thể là nỗi đau từ gia đình không hạnh phúc, cha mẹ nghiện rượu bạo lực thể xác ngôn từ, lạm dụng tình dục, gia cảnh nghèo khó khốn khổ, mồ côi cha mẹ, ly hôn... 

Ai trong lòng cũng sẽ có dù ít dù nhiều và hầu hết vẫn mang theo cho đến tận bây giờ. Khi có bất cứ chuyện gì như nảy sinh một mối quan hệ thân mật, khi có con, khi mất mát gì đó về vật chất hoặc tinh thần hoặc khi trải qua những khó khăn áp lực của cuộc sống thì những khối khổ đau này lại được khơi dậy trong bạn để được tiếp thêm năng lượng, nối dài sự tồn tại của chính nó.

Ở nhiều người, khối khổ đau quá dày nặng nên chỉ cần một ý nghĩ, một lời nói vô tình của ai đó cũng đủ điều kiện nhân duyên để nỗi đau cũ trỗi dậy. Nó có thể làm người đó khó chịu nhưng cũng có thể khiến họ suy sụp, nguy hiểm hơn khi nó khiến một người mất kiểm soát trầm trọng khi khởi sinh bạo lực, xâm hại người khác hoặc là tự hủy diệt chính mình. 

Nhiều người cho rằng bản thân tôi vốn không phải người như vậy, chỉ là do cuộc sống không như ý, do gặp biến cố, do người này do người kia nên mới thành ra như thế. Thực chất không phải do ai hay bất cứ hoàn cảnh nào gây nên mà là do chính họ đã không đủ nhận thức, không nhận thức được khối khổ đau quá khứ chôn kín trong lòng nên để cho khối khổ đau ấy mượn hoàn cảnh mà thức dậy chi phối mạnh mẽ hành động và quyết định cuộc đời của họ. 

Bạn có thắc mắc tại sao có những người rơi vào hoàn cảnh bị phản bội nhưng họ chấp nhận sự thật đồng thời lựa chọn tha thứ cho đối phương, rời đi và giải thoát cho chính mình, sẵn sàng đối mặt với khó khăn xáo trộn của cuộc sống mới; nhưng có người lại sống trong thù hận, tìm cách trả thù hoặc hành hạ cả người cả mình mà không thể thoát ra? 

Đại văn hào Hermann Hesse đã viết rằng:

"Một số người nghĩ rằng giữ chặt khiến chúng ta mạnh mẽ, nhưng đôi khi đó là biết buông bỏ." 

Nhận thức sẽ cấu thành sự lựa chọn của một người. Càng biết buông bỏ sẽ là người có nhận thức tỉnh thức, thế nên càng có thể nhận thức về khối khổ đau quá khứ của bản thân bao nhiêu, sự chi phối của nó sẽ càng yếu ớt, bạn sẽ càng làm chủ được bản ngã của mình và làm chủ cuộc đời mình bấy nhiêu. 

Thế nên điều bạn cần phải làm trước hết là một lần nhìn lại quá khứ để biết bản thân đang cố chấp với khối khổ đau nào. Hãy nhìn vào hoàn cảnh sống, cách sống của cha mẹ mình trước giờ, các sự kiện ảnh hưởng tâm lý trong quá khứ bạn sẽ khám phá ra những mô thức hành vi lặp lại những khổ đau xưa cũ ở hiện tại. Về điều này nếu muốn tìm hiểu sâu hơn bạn hãy tham khảo cuốn sách "Homecoming - Hồi sinh đứa trẻ bên trong bạn" mà Reading To Heal đã từng giới thiệu. 

Tiếp sau đó cần nhận diện khi nào khối khổ đau sâu dày xưa cũ vươn mình thức giấc. Để nhận diện được bạn buộc phải hoàn toàn đưa mình về với hiện tại mới có đủ sự sáng suốt tỉnh táo để nhận ra. Nó sẽ không tự nhiên xuất hiện mà sẽ mượn hoàn cảnh nào đó để cùng đồng thời trỗi dậy. 

Ví dụ như khi bị người khác chỉ trích, bị phản bội, bị từ chối, bị mất tiền của, bị bệnh hoặc tai nạn hay chỉ đơn giản khi nuôi dạy một đứa trẻ... Hãy để ý các cảm giác có thể là u sầu, bực bội, nóng nảy, tức giận, nghi ngờ thái quá, bất cần, những suy nghĩ ác ý, sự phẫn nộ, u uất, căm thù, cảm giác muốn hủy diệt tất cả... 

Bạn cần hiểu rằng nỗi đau chỉ là bóng tối của bản ngã trong bạn, điều nó sợ nhất là ánh sáng của ý thức. Nó sẽ không bao giờ có thể lấn lướt bạn khi bạn thực sự có mặt ngay ở đó. Và ngay lúc đó, chỉ cần ý thức rằng đau khổ, cảm giác tiêu cực cả cũ lẫn mới đang ở đó, nhận diện chính xác cảm xúc của mình, gọi tên và chấp nhận sự có mặt của nó nhưng không nghĩ về nó, không phán xét hay là phân tích, không đồng hóa để tiếp thêm năng lượng cho nó, nó dần sẽ biến mất. 

Ví dụ khi bạn bị ai đó chỉ trích, tâm trí bạn sẽ bắt đầu quay cuồng với sự giận dữ. Nếu bạn không giữ cho mình sự tỉnh táo quan sát sự tức giận này, bạn sẽ dễ dàng ngay lập tức phản ứng tiêu cực lại bằng lời lẽ tức tối cay nghiệt để rồi tiếp tục cuộn mình vào nỗi đau cả cũ lẫn mới bền chặt hơn. 

Thay vì khi đó bạn hãy chỉ lắng nghe lời chỉ trích, lời đúng chấp nhận và lặng lẽ sửa mình, lời nói sai và công kích thì lắng nghe chấp nhận rồi bỏ qua, không đồng hóa, không suy diễn và không cố tìm hiểu lý do để gây thêm mệt mỏi. 
 

Chỉ bền bỉ an trú trong hiện tại và kiên trì làm chứng nhân im lặng. Chỉ cần giữ được sự tỉnh táo và luôn dõi theo thì bất cứ sự khó chịu hay nỗi đau nào rồi cũng sẽ được chuyển hóa. 

Lưu ý đôi lúc bạn cũng sẽ gặp phải sự kháng cự vì sự cố chấp đồng hóa mình với nỗi bất hạnh từ quá khứ. Ví dụ như khi thôi thúc muốn kể lể kêu ca về những niềm đau đã qua với người khác, lúc này cũng chỉ cần nhận biết đó là biểu hiện của sự kháng cự. Một lần nữa hãy chú tâm vào nỗi đau, soi sáng nó bằng ý thức của hiện tại. Luôn nhớ rằng hiện tại mới chính là thực tại, hãy để quá khứ chết đi trong từng giây phút của hiện tại với sự có mặt hoàn toàn của bạn.
 

Thức tỉnh khỏi giấc mơ hư ảo về tương lai

Tương lai với mỗi chúng ta dường như đều đang chứa đựng một sự cứu rỗi, thỏa mãn một điều nào đấy hoặc là kỳ vọng tương lai sẽ xoa dịu đi cái thực tại đang không như ý. 

Bạn có nhớ không, khi còn nhỏ chúng ta hay ao ước mình được lớn thật nhanh để tự do tung cánh làm điều mình muốn giống như người lớn. Khi học đại học, chúng ta mong mỏi thời gian trôi nhanh để sớm tốt nghiệp, có thể đi làm để kiếm tiền. Khi có một công việc ổn định rồi chúng ta mong mỏi có nhà, có xe, có mái ấm gia đình riêng để khỏa lấp nỗi cô đơn khi chỉ có một mình. Khi có con, chúng ta mong chúng mau lớn để bản thân được nghỉ ngơi tận hưởng. Khi về già chúng ta mong có đủ sức khỏe để bên con bên cháu dài lâu hơn. 
 

Mọi giấc mơ về một tương lai như kỳ vọng đều đáng trân trọng, đều đáng để chúng ta hướng tới nhưng nếu chúng ta liên tục gắn chặt đời mình vào những kỳ vọng đó, lấy nó làm điều kiện để sống hạnh phúc, liên tục dùng hiện tại làm bàn đạp để đạt được mục tiêu, chúng ta lại đang sống trong ảo tưởng mất rồi. 

Nói đúng hơn là sống mà như không sống. Nhà văn Camus đã dùng hình ảnh "sống như một người chết" để miêu tả về sự thực này. Bất kể bạn vẽ ra cái tương lai tốt đẹp thế nào thì cũng chỉ là sự phóng chiếu của trí năng không có thực, tất cả chỉ là vay mượn của hiện tại.

Bạn có bao giờ tự hỏi bản thân có đang hài lòng với hiện tại của mình không hay luôn luôn phải có một chướng ngại, mục tiêu nào đó vượt qua nó rồi hoàn thành nó mới có thể yên tâm hài lòng? Thực tế thì bạn đã vượt qua rất nhiều những chướng ngại rồi, kết quả sau đó cũng có thực sự sống hài lòng như đã tự nhủ lúc đầu hay không? Hay chưa kịp hài lòng thì lại có thêm sự xuất hiện của những chướng ngại khác? Vậy thì đến bao giờ cuộc rượt đuổi này mới dừng lại đây? 

Có lẽ là đến lúc chết vẫn chưa thể kết thúc vì kỳ vọng sau cái chết là một thế giới không có niềm đau. Cuộc sống thì cần có mục tiêu, có kế hoạch, có tính toán để cải thiện đi lên nhưng không cần phải dùng nó để tự buộc mình. Mục tiêu và kế hoạch chỉ cần như một ngọn hải đăng, thi thoảng bạn ngước nhìn để biết bản thân đang đi đúng hướng rồi ngay lập tức trở về với bước chân của hiện tại. 

Hãy nhớ rằng chất lượng của ý thức ở giây phút hiện tại, tức là mức độ hiện hữu của bạn ở hiện tại mới chính là thứ quyết định những gì bạn sẽ có trong tương lai. Nếu không thể thật sự mãn nguyện với những gì ở hiện tại, dù cho tương lai bạn có đạt được những gì, giàu có, có danh vọng, quyền thế, có nhiều những trải nghiệm mua vui bằng vật chất xa xỉ, vẫn sẽ có một khoảng trống bất tận vô nghĩa ở trong bạn không thể lấp đầy. 

Đức Đạt Lai Lạt Ma đã từng nói: "Chỉ có hai ngày trong năm mà chúng ta không thể làm được gì cả, một là ngày hôm qua và hai là ngày mai. Vì thế hôm nay là ngày duy nhất chúng ta có thể sống." Hãy sống nhiều hơn cho hôm nay. Hãy thức tỉnh khỏi giấc mơ hư ảo về tương lai, nó không có thật. 
 

Bạn chỉ cần về với thực tại nhiều hơn, tương lai sẽ tự lo liệu lấy nó.

Vượt qua nỗi sợ để thực sự trải nghiệm sự sống

Tác giả sách Sức mạnh của hiện tại nói rằng khi bạn ngồi một mình, bạn đi bộ, bạn ăn cơm, bạn nói chuyện với người khác mà bạn không thể có mặt thì khi gặp khó khăn mất mát bạn cũng không thể đối diện trong sự tỉnh thức. 

Đối với một người vốn mê mờ, họ sẽ càng mê mờ hơn khi gặp khó khăn. Người tỉnh thức sẽ càng tỉnh thức hơn. Đứng trước thách thức và nghịch cảnh mới thấy rõ trạng thái tâm thức của một người. Thế nên thực tập nuôi dưỡng ý thức sáng tỏ hằng ngày là một điều rất cần thiết. 

Hãy thường xuyên quan sát những gì diễn ra trong mình và quan trọng nhất là thái độ không chống đối với đời sống, với những khó khăn thách thức và biến cố. Càng chống đối càng căng thẳng và kiệt sức, mọi chuyện càng thêm tồi tệ. 

Các bậc thông thái qua các thời đại đều truyền dạy tầm quan trọng của việc chấp nhận thực tại. Như Lão Tử đã từng nói:

"Cuộc sống là một chuỗi những thay đổi tự nhiên và tự phát, đừng chống đối lại chúng, điều đó chỉ tạo ra nỗi buồn. Hãy để thực tại là thực tại, hãy để mọi thứ chảy tự nhiên theo bất cứ cách nào chúng muốn."

Chỉ có chấp nhận vô điều kiện mọi sự kiện của thế giới bên ngoài mới có được sự trải nghiệm sâu sắc, vượt qua đau khổ và thấy được ý nghĩa tồn tại của chính bản thân mình. Điều này đòi hỏi bạn phải vượt qua nỗi sợ của chính mình: sợ khó khăn, sợ xung đột, sợ bệnh tật và sợ chết. 
 

Khi đối diện khó khăn hay biến cố 

Như bị mất tiền, mất việc, nợ nần, mất người thân bạn đều cần học cách chấp nhận vô điều kiện những sự việc này. Chấp nhận vô điều kiện nghĩa là không than phiền chống đối, không bất mãn giãy giụa đổ lỗi tiêu cực, bất kể như thế nào cũng không nên làm ô nhiễm lòng mình. 

Nói đơn giản là học cách buông bỏ. Tiền mất rồi thì chấp nhận để nó ra đi. Người không còn cũng chấp nhận người đến lúc phải đi. Việc mất rồi thì thôi, đóng lại một cánh cửa cánh cửa khác sẽ mở ra. Đây không phải là tỏ ra yếu đuối thụ động, đây là cách để bạn nương theo dòng chảy của đời sống. 

Giống như Jon Kabat-Zinn đã từng nói:
 

"Bạn không thể ngăn chặn những con sóng nhưng bạn có thể học cách lướt sóng." 

Nương theo dòng chảy của cuộc đời sẽ giúp bạn vượt qua những khó khăn một cách nhẹ nhàng hơn. Thái độ chấp nhận như thế này sẽ cho bạn một nhận thức sáng tỏ giống như một chiếc đèn pha chiếu thẳng qua màn sương mù dày đặc của khó khăn mới thấy được con đường mà bạn sẽ đi tiếp. 

Khi mất việc chẳng hạn, bạn không đổ lỗi cho công ty, cho sếp, cho khách hàng, bạn không kêu than số phận mình đen đủi bất hạnh, không chỉ trích sự kém cỏi của mình. Bạn chấp nhận việc này với thái độ bình thản. Đây là thách thức để bạn nhìn ra những thiếu sót của mình cũng là cơ hội để bạn tìm được con đường phù hợp hơn. 

Cũng như vậy, khi công việc hiện tại khiến bạn ngán ngẩm nhưng vẫn chưa phải lúc có thể rời đi cũng hãy học cách chấp nhận hoàn toàn. Đừng tạo nên sự chống đối nội tâm bạn sẽ càng khổ sở và rối rắm không bao giờ bạn nhìn thấy được đường ra. 

Khi làm nó trong sự chấp nhận, trong chánh niệm, khoảng trống vô niệm sẽ cho bạn trực giác nhạy bén để biết khi nào có thể rời đi và biết bản thân cần đi đâu. Giống như tác giả Eckhart Tolle an nhiên chấp nhận hoàn cảnh cho dù đã từng không một dính túi nhưng ông vẫn rời đi đến nơi mà trực giác mách bảo để rồi quả thực tương lai tự nó đã lo liệu.
 

Trong các mối quan hệ

Học cách chấp nhận sự khác biệt của tất cả mọi người, nhất là những người ở bên cạnh bạn là cách sống không để bản ngã chi phối. 

Bản ngã chỉ thích cảm giác được hơn người nên luôn phản xét phê bình, lên lớp, bài bác, chê bai người khác để thỏa mãn chính cái nhận thức mê lầm của nó. Nó thích thay đổi người khác để thỏa mãn nhu cầu tinh vi nào đó, nó thích đóng vai nạn nhân để không cần chịu trách nhiệm cho chính mình. 

Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã nói một câu khiến ai cũng phải tự soi xét lại rằng:

"Nhận thức được một thiếu sót nhỏ trong chính mình hữu ích hơn rất nhiều so với việc nhận thức được hàng ngàn thiếu sót ở người khác." 

Còn tác giả Sức mạnh của hiện tại thì nói thế này: "Khi bạn phán xét người khác, bạn không định nghĩa họ, bạn định nghĩa chính mình." 

Cho nên trong bất cứ mối quan hệ với người nào hãy luôn quan sát tính tự ngã trong mình luôn muốn biểu hiện ra, tự phản tỉnh về những phản ứng và cảm xúc của tự ngã, từ đó học cách lắng nghe chân thành, tôn trọng, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để có được sự thấu hiểu và lòng từ bi. 

Từ chính nhận thức sáng tỏ của mình, bạn sẽ thấy trong con mắt của tự ngã một kẻ bạo lực là con người đáng khinh bỉ, nhưng trong cái nhìn của nhận thức người đó cần yêu thương và giúp đỡ vì họ đã chất chứa quá nhiều đau khổ nên mới tràn ra khắp nơi. Không dễ gì mà đạt đến nhận thức như thế nhưng chỉ cần bạn luôn có mặt, nhận thức trong bạn sẽ lớn dần. Nếu không có mặt, bất cứ sự giao tiếp nào cũng sẽ trở thành sân khấu cho tự ngã mê lầm, mối quan hệ sẽ chỉ thêm tồi tệ.
 

Học cách chấp nhận khi ốm đau bệnh tật về thể xác

Bệnh tật là một phần không bao giờ tránh khỏi của một con người, ai rồi cũng sẽ bị bệnh. Nhưng bệnh tật sẽ không phải là vấn đề đối với một người luôn an trú hoàn toàn trong hiện tại. Chỉ có ai bám chấp vào mặt tốt của vô thường mà né tránh mặt còn lại mới sợ hãi bệnh tật. 

Càng sợ càng không dám đối diện, càng không dám đối diện nỗi sợ càng lớn thêm nên khi nó trở thành sự thật với mình chúng ta rất sốc, rất suy sụp và càng đánh mất nhận thức của mình, chúng ta càng gắng hết mọi sức tàn để chống đối lại bệnh tật. Mọi thứ lại càng trở nên tồi tệ. 

Vậy thì bạn hãy nhớ lời của tác giả rằng chính trong sự chấp nhận bạn sẽ tìm thấy sự an lạc. Bệnh tật có thể trở thành một người thầy vĩ đại giúp bạn nhận ra sự mong manh của cuộc sống và giá trị của từng khoảnh khắc hiện tại. 

Đó chính là vết nứt nơi ánh sáng soi rọi vào trong bạn, ánh sáng của sự tỉnh thức. Hay như tác giả Michael Singer tác giả của Sống đời tự do và Cởi trói linh hồn đã từng viết:
 

"Nếu bạn kiên nhẫn thì điều tồi tệ nào rồi cũng sẽ qua." 

Hãy trải qua mỗi khoảnh khắc và trải nghiệm chiều sâu của nó ngay cả khi đó là điều tồi tệ nhất trên đời. Cuộc đời nhìn đi thì dài nhìn lại thì chóng vánh, cũng chỉ có mấy mươi năm. Tất cả mọi thứ thuộc về trần thế rồi sẽ lướt qua theo không gian và thời gian. Thế nên đừng lãng phí một giây phút nào khi bạn còn trong hình hài này.
 

Sự thật về tỉnh thức

Suốt quá trình chuyển hóa nội tâm của con người cuối cùng bạn sẽ cảm nhận bản thân có thể vượt lên hết thảy những xáo trộn trong nội tâm của mình, một cảm giác tự chủ khi có thể tách biệt độc lập với những gì mà bạn chứng kiến, quan sát, trải qua. Đó chính là tự do hoàn toàn được gọi là sự giác ngộ hay là sự thức tỉnh. 

Hướng về sự tỉnh thức hay giác ngộ là con đường duy nhất giúp bạn tìm thấy chính mình và có được nguồn an vui sâu sắc viên mãn dài lâu nằm ngoài sự lặp lại đơn thuần của tìm kiếm những khoái lạc và né tránh những khổ đau của tự ngã. 

Nhưng khi nói về sự giác ngộ hay là sự tỉnh thức, rất nhiều người cho rằng đó là một trạng thái huyền bí tối cao mà người bình thường không thể nào đạt tới được hoặc thậm chí một bộ phận còn tỏ ra chế giễu, hầu như đều tin rằng bản thân mỗi người chúng ta đều không thể chạm tới con đường mà Đức Phật đã chứng ngộ. 

Vậy thì bạn lại đang đánh giá không đúng về mình rồi. Ai cũng có sẵn sự giác ngộ bên trong mình, chỉ là có lựa chọn bước đến hay không mà thôi. 

Thiền sư Thích Nhất Hạnh có nói rằng giác ngộ luôn hiện diện, giác ngộ nhỏ sẽ dần dẫn đến giác ngộ lớn. Nếu bạn hít thở vào và nhận ra rằng mình đang sống, rằng bạn có thể chạm vào phép màu của việc được sống thì đó cũng chính là một dạng giác ngộ. 

Và tác giả Eckhart Tolle cũng nhắn nhủ rằng hiện tại chính là chìa khóa mở ra cánh cửa cho sự giải thoát, đạt được sự tự do của tất cả chúng ta. Tự do của bạn nằm trong tay bạn và bạn không cần phải đánh đổi cuộc sống thực tại để lấy sự tự do, không cần phải gác lại cuộc sống mưu sinh mà hãy cứ hết mình trong mỗi bước chân, giữ cho mình tỉnh táo để không bị bản ngã khống chế, không để cho những ranh giới mà bản ngã dựng lên trở thành rào cản cho tự do của bạn chính là bạn đang bước từng bước trên con đường giác ngộ. 

Sức mạnh của hiện tại là một cuốn sách vô cùng ý nghĩa giúp bạn có thể tìm thấy chính mình và sống cuộc đời tự do đích thực. Nếu bạn chưa từng đọc cuốn sách này thì hãy nên một lần trải nghiệm. Nếu bạn đã đọc cuốn sách này rồi hãy thường xuyên đọc lại để tự nhắc nhở mình quay trở về với giây phút của hiện tại. 

Mong bạn sẽ có được từng sự giác ngộ nhỏ để dần có được sự giác ngộ lớn.