Thức tỉnh mục đích sống: Đọc để vượt qua bản ngã, sống tỉnh thức

Nhiều người đang cảm thấy bị mắc kẹt vào những công việc thường nhật quá tẻ nhạt mà không làm được một điều gì đó có ý nghĩa cho đời sống. Những người khác lại cảm thấy bị bó buộc với những yêu cầu của công việc bởi sinh kế của gia đình, để rồi rơi vào căng thẳng quá độ, rơi vào hố sâu của sự buồn bã chán đời. Kẻ thì đang đánh mất mình trong sự bề bộn của công việc, vẫn trông chờ sự thành đạt và mong sự giàu có sẽ xảy đến để có thể tự do và phát triển. Người thì lạc vào trạng thái trì trệ, mất đi niềm hứng khởi trong công việc mình làm. Có người thì tuy đã đạt được sự tự do nào đó nhờ sự giàu có về vật chất tiền bạc mang lại, nhưng lại chợt nhận ra rằng sự giàu có về vật chất vẫn chưa đủ để tạo nên ý nghĩa cho đời mình.

Nếu như bạn cũng đang rơi vào một trong những tình trạng trên, vậy thì cuốn sách "Thức tỉnh mục đích sống" của tác giả Eckhart Tolle sẽ là cuốn sách mà bạn thực sự nên đọc. Ở cuốn sách này, tác giả sẽ trả lời cho bạn biết vì sao mà bạn lại rơi vào những tình trạng như vậy, điều gì đang thực sự khống chế cuộc đời của chính bạn, mục đích cuộc đời bạn liệu có phải chỉ là theo đuổi những thứ có thể sờ đến, chạm vào hay là định nghĩa hay không. Và qua đây bạn cũng có thể trả lời được cho câu hỏi bạn thật sự là ai.

Tác giả Eckhart Tolle có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng không còn xa lạ với ông bởi sự nổi tiếng do cuốn sách Sức mạnh của hiện tại. Nhưng ít ai biết được rằng một người đam mê và theo đuổi triết học từ năm 13 tuổi như ông lại bị trầm cảm trong phần lớn cuộc đời của mình cho đến tận năm ông 29 tuổi. Sự thức tỉnh đã đến với ông, làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời của ông, thoát khỏi trầm cảm và trở thành một bậc thầy tâm linh nổi tiếng nhất bây giờ.

BẢN NGÃ VÀ SỰ THÚC ĐẨY CỦA MỤC ĐÍCH BÊN NGOÀI

Điều gì đã thôi thúc những mục đích của đời sống? Khi được hỏi bạn là ai, bạn sẽ thường trả lời như thế nào? Tên tuổi, nghề nghiệp hoặc bất cứ thông tin nào đó đúng không?

Chúng ta vẫn thường dùng ngôn từ để miêu tả về con người của chính mình cũng như những người khác, nhưng liệu tất cả những câu trả lời cho câu hỏi trên có thực sự lột tả được hết bản chất chân thật của con người bạn không? Liệu chúng ta có phải chỉ là những suy nghĩ, cảm nhận, kinh nghiệm, khái niệm mà chúng ta tự đặt ra cho chính mình hay không?

Câu trả lời là không. Đây chỉ là những khái niệm mà bản thân mỗi người tự gán cho chính mình để tạo thành một cái tôi phân biệt bạn với những người khác, hay còn gọi là bản ngã của chính bạn.

Cái tôi được hình thành từ suốt những năm tháng thơ bé của mỗi người. Là khi đứa bé nó biết nó tên là gì, nó biết bản thân nó cảm thấy như thế nào, nó biết những gì thuộc về nó: cha mẹ, đồ chơi, căn nhà của nó. Khi trưởng thành, cái tôi còn được củng cố qua giới tính, ngoại hình, nghề nghiệp, trình độ, quốc tịch, tôn giáo và tất cả những ý niệm về quá khứ, những định hướng về tương lai.

Tất thảy mọi thứ mà một người có thể căn cứ vào đó để cảm nhận về giá trị của con người họ, một cảm nhận về cái tôi – đây là cốt yếu của bản ngã. Và nó cũng chính là sự thúc đẩy những mục đích thường nhật của đời sống, hay tác giả còn gọi là mục đích bên ngoài.

Bạn có nhận thấy không, phần lớn mục đích của một đời người đều sống phục vụ cho bản ngã của chính họ. Chỉ bận tâm đến chuyện sở hữu vật chất, cố gắng lấp đầy đời sống của chính mình bằng việc thâu tóm và sở hữu đồ vật. Ngay cả những người đã rất giàu có đến mức thừa thãi về vật chất nhưng vẫn đi tìm những mảnh vụn của lạc thú nhất thời, thỏa mãn của bản thân để chứng minh cho mình một giá trị, một cảm giác khẳng định không gì khác hơn là sự khẳng định của cái tôi.

Sự trỗi dậy và kiểm soát không giới hạn của bản ngã trong bạn, giống với bản ngã là một điều gì đó hiển nhiên và luôn được thúc đẩy mạnh mẽ trong xã hội hiện đại này. Bạn sẽ có thể bắt gặp ở bất cứ đâu những thông điệp, những quảng cáo nhằm thúc đẩy một nền kinh tế tăng trưởng vô cùng tận đó là: Phải có nhiều hơn nữa. Đây là một con đường của sự mê mờ, đồng hóa một cách mê mờ về chính mình với đồ vật, với cơ thể, với trí năng, với danh vọng, với quyền lực.

Như Sadhguru đã từng nói: "tất cả những suy tư, cảm xúc và mọi khái niệm trong đầu bạn chỉ là một màn kịch tâm lý, giống như những đám mây che mất mặt trời khiến cho bạn sống trong sự vụn vặt của chính mình".

Còn Einstein thì nhìn nhận rằng sự đồng hóa bản thân với cái tôi của chính bạn như là một ảo tưởng về thị giác của nhận thức vậy.

BỐN HÌNH THỨC TỰ ĐỒNG NHẤT CỦA BẢN NGÃ

tom tat sach thuc tinh muc dich song — Cuốn sách này rất cần trên hành trình tỉnh thức.

Ở phần tiếp theo của sách Thức tỉnh mục đích sống, tác giả Eckhart Tolle sẽ nói rõ hơn để chúng ta hiểu bản ngã thực chất là gì và chúng ta thường đồng hóa mình với những điều gì.

Tự đồng nhất mình với đồ vật

Khi một đứa trẻ đánh mất một món đồ chơi, nó sẽ khóc lóc buồn bã, cho dù món đồ chơi đó có là một mảnh gỗ hay một chiếc ô tô đồ chơi đắt tiền thì nỗi thống khổ đó cũng là như nhau. Thực chất thì đứa trẻ đau khổ không phải vì nó vướng mắc vào món đồ chơi, điều nó thực sự vướng mắc đó chính là cái ý nghĩ của chính nó rằng đồ vật ấy là của tôi.

Trong suốt chặng đường đời, cũng với một mô thức như vậy, bạn sẽ luôn tự đồng nhất bản thân với đồ vật, của cải vật chất thông qua ý nghĩ "của tôi".

Chiếc điện thoại này là của tôi, căn nhà, chiếc xe, chiếc thẻ ngân hàng này cũng là của tôi. Tất nhiên rằng mọi thứ đồ vật tài sản đều là thiết yếu và chúng ta đều cần phấn đấu để sở hữu: quần áo, nhà ở, xe cộ, vật dụng…

Nhưng nếu một khi bạn vượt qua giới hạn coi mọi vật chất đó là phương tiện củng cố cho cái tôi thì sự tham đắm không hồi kết của bạn sẽ tạo nên một kết cục đau khổ trên con đường phía trước.

Giống như triết gia Socrates đã từng nói:

Nếu bạn không có được cái mình muốn, bạn đau khổ. Nếu bạn có được cái mình không muốn, bạn cũng đau khổ. Thậm chí nếu bạn có được ngay chính cái bạn muốn, bạn cũng vẫn đau khổ bởi vì bạn sẽ không thể giữ nó được mãi mãi.

Tâm trí của bạn chính là khó khăn của bạn. Bạn càng muốn đi tìm mình trong thế giới vật chất, mức độ đau khổ của bạn sẽ càng lớn khi vật chất mất đi.

Vậy có người nói việc tôi tự hào về những tài sản mà mình có chẳng lẽ là sai sao? Hay lương tôi thấp nên tôi cảm thấy thua thiệt kém cỏi cũng là không nên ư? Thực ra thì không có đúng cũng chẳng có sai. Điều mà bạn thực sự cần phải hiểu đó chính là dù tự hào hay tự ti thì cũng chỉ là đặc tính của bản ngã. Bản ngã nó không phải là một điều gì sai trái mà chỉ là sự biểu hiện của mê mờ vô thức. Khi mà bạn còn sống trong một nền văn hóa mà phần lớn đánh đồng giá trị của một con người với việc người đó sở hữu cái gì và bao nhiêu, một khi bạn còn chưa nhìn rõ được những ảo tưởng mang tính tập thể này thì bạn sẽ còn hoang phí cả cuộc đời của chính mình để theo đuổi những thứ hư vô.

Vậy phải làm sao để buông bỏ hoàn toàn với sự vướng mắc và vật chất? Tác giả đã nói rằng đây là một điều bất khả, nhưng về mặt tương đối, nếu bạn không còn cố tìm mình qua những vật chất đó nữa, sự vướng mắc cũng dần bị triệt tiêu đi.

Hãy bắt đầu bằng việc giảm bớt sự trói buộc của vật chất bằng cách ý thức rằng bản thân mình đang có sự vướng mắc với nó. Nếu bạn buồn rầu, lo âu, đau khổ khi mất đi một món đồ, một tài sản nào đó, bạn sẽ biết rằng bản thân đang vướng mắc vào nó. Hoặc nếu trong bạn trỗi dậy cảm giác tự ti khi thiếu đi những thứ vật chất nào đó, hãy nhận biết điều này. Sự nhận biết này là bước đầu cho quá trình chuyển hóa trong nhận thức của chính bạn.

Tự đồng nhất mình với cơ thể

Biểu hiện đầu tiên đó là việc chúng ta tự đồng nhất với giới tính của chính mình. Việc đồng nhất với giới tính này nó sẽ thường bó buộc bạn trong những khuôn mẫu hành xử đã được hình thành và củng cố qua nhiều thế hệ.

Ví dụ, nạn sẽ luôn có thể nghe thấy những định kiến rằng đàn ông thì không nên khóc trước đám đông bởi như vậy thì là anh ta đang biểu hiện sự yếu đuối. Biểu hiện cảm xúc không có gì đáng xấu hổ, đè nén cảm xúc dẫn đến sự nổi nóng vô cớ mới là đáng sợ.

Điều thứ hai mà chúng ta thường đồng nhất với cơ thể chính là sự đồng nhất với ngoại hình. Chúng ta hầu hết đều đi tìm nhân dạng của mình qua dung mạo cơ thể, bị trói buộc bởi vẻ đẹp thể chất cũng như ngoại hình. Người thì luôn miệng kêu: tôi béo quá cần phải giảm cân trong khi họ đã quá gầy. Người thì liên tục chạy theo một hình mẫu lý tưởng nào đó mà họ gắn ghép từ khắp mọi nơi lên cơ thể của họ trong phòng phẫu thuật thẩm mỹ. Người thì đồng nhất bản thân với những bệnh tật hay khiếm khuyết của cơ thể, sử dụng nó như là thứ vũ khí khiến người khác quan tâm và ưu ái cho họ hơn.

Tại sao chúng ta lại đi tìm mình qua một thứ mà chúng ta không thể lựa chọn? Đó là do thói quen, chúng ta đã tự đồng nhất với những suy nghĩ miên man ở trong đầu: tôi không hài lòng với cơ thể với khuôn mặt của mình, xinh đẹp sẽ luôn được ưu ái hơn, tôi thật không may mắn khi có một chiều cao khiêm tốn như thế này.

Chúng ta đã quá bận bịu với việc so sánh với người khác để rồi tự đồng hóa bản thân với cái vỏ bên ngoài, coi đó là sức mạnh để đạt được những mục đích nào đó. Bạn cần nhớ rằng cơ thể của bạn rốt cuộc cũng chỉ là một biểu hiện của hình tướng mà thôi. Tất yếu mọi hình tướng đều phải già nua tan rã. Đừng tìm mình qua dung mạo cơ thể, đừng chôn vùi bản thân trong sự tự ti về ngoại hình cũng đừng đánh mất chính mình trong sự tự tin thái quá về vẻ bề ngoài.

Hãy biến sự tự ti về ngoại hình của chính bạn trở thành động lực để trở nên vượt trội. Giá trị hữu ích nhất mà bạn có thể tự do lựa chọn cho chính mình đó chính là một nội tâm phong phú, mạnh mẽ và tràn đầy sức sống. Hãy thôi tự đồng nhất bản thân với cơ thể nhưng cũng đừng sao lãng và bỏ mặc hay hủy hoại nó.

Hãy chăm sóc cho nó bằng việc cải thiện chế độ dinh dưỡng và tập thể dục, và cũng đồng thời truyền sự tập trung của bạn từ hình dáng bên ngoài sang cảm nhận về sức sống bên trong mình. Sâu thẳm trong bạn là sức mạnh của chân ngã, là cái bất diệt được kết nối với vũ trụ, là cái giúp bạn có thể trải nghiệm trọn vẹn một kiếp người.

Tự đồng nhất mình với trí năng

Bạn đã từng khi nào gặp phải những người mà mọi người cho rằng họ bị điên khi cứ vừa đi vừa nói chuyện một mình, luôn lẩm bẩm những câu từ nào đó không? Tác giả đã nói rằng chúng ta giống y hệt họ, chỉ khác chúng ta không nói ra thành tiếng nhưng chúng ta tự nói trong đầu mình liên miên không dứt: phê bình, phán xét, chê bai, so sánh, sau đó đau buồn, sợ hãi. Đây chính là cách mà bạn đang tự đồng nhất với trí năng của chính mình.

Bạn lầm tưởng rằng tất cả những kiến thức, kinh nghiệm, giá trị quan mà bạn đã tích lũy xây dựng nên là thứ tạo nên con người bạn. Khi tự đồng hóa mình với trí năng, bạn sẽ đối diện với đời bằng một lăng kính đầy những khái niệm, tên gọi, sự phán xét, lòng thù hận khiến cho cuộc sống của bạn đầy rẫy những mỏi mệt.

Giống như một cuốn băng ghi âm không thể tìm thấy nút tắt, nó không chỉ là một sự củng cố cho cái tôi muốn trở nên siêu việt nổi bật hơn người khác mà nếu nhìn sâu hơn vào những loại suy nghĩ đó thì nó còn có thể ẩn chứa những cảm xúc tiêu cực như bất mãn, oán hận.

Vì thất vọng nên bạn nảy sinh những than phiền chỉ trích, vì bất mãn nên bạn nảy sinh lòng oán hận. Và thường thì những cảm xúc tiêu cực của bạn nó sẽ luôn khiến bạn bóp méo sự thật. Một khi sự thật bị bóp méo, bạn sẽ lại tiếp tục dùng tư duy sai lầm này để tạo nên những thứ cảm xúc ngày một tiêu cực hơn. Những cảm xúc đó như một loại ký sinh trùng có thể sống sót trong bạn nhiều năm, dần ăn mòn sức lực của chính bạn, gây cho bạn nhiều bệnh tật về thể xác, khiến cuộc đời bạn trở nên khốn khổ.

Để phá vỡ cái nền tảng cố thủ, những thành lũy kháng cự cuối cùng của trí năng, bạn cần cắt bỏ đi nguồn thức ăn nuôi sống những suy nghĩ miên man trong đầu bạn – đó chính là những cảm xúc tiêu cực trong bạn.

Hãy tự hỏi bản thân nguồn gốc của những suy nghĩ đó trong bạn xuất phát từ cảm xúc nào? Hiểu, chấp nhận, dùng sự bao dung tha thứ để đối đãi tất cả. Hãy luôn hiểu rằng những người đã từng làm bạn tức giận, tổn thương, gây nên khối khổ đau trong bạn, họ cũng sống cuộc đời đắm chìm nuông chiều bản ngã của chính họ. Hãy bao dung với sự mê lầm ấy trong họ và trong chính bạn, như câu nói của Đức Chúa Giê-su rằng: Trước khi con vào đền thờ, hãy mở lòng tha thứ.

Tự đồng nhất mình với danh vọng và quyền lực

Bạn có thấy không, việc chúng ta luôn muốn sở hữu nhiều của cải vật chất, một ngoại hình lý tưởng, một tư duy vượt trội sẽ đều liên quan mật thiết đến một thứ đó là sự thúc đẩy bởi danh vọng, tiếng tăm, sau cùng là quyền lực.

Đều là lòng ham muốn do bản ngã thêu dệt lên để làm cho tự thân của bản ngã chắc chắn, vững bền và nổi bật hơn. Bởi thế mới tạo nên những con người như Thành Cát Tư Hãn, như Hitler, những con người cả đời tham đắm tạo nên bất hạnh cho quá đỗi nhiều người, không ngoại trừ cả bản thân họ.

Nhiều người trong cuộc sống thường nhật liên tục tìm kiếm sự chú ý của những người khác bằng cách gây tai tiếng, hứng chịu sự chỉ trích. Nhiều người thì lại muốn chứng minh bản thân mình tài giỏi giàu có để có được sự ngưỡng mộ từ những người xung quanh. Người thì thích dùng quyền lực để dương oai diễu võ với người khác, đè bẹp người khác để khẳng định và củng cố quyền lực của chính mình.

Bản ngã có vô vàn những ham muốn khác nhau luôn kêu gào trong thầm lặng: Tôi chưa có đủ. Vậy bao nhiêu là đủ? Không bao giờ là đủ khi bản ngã như một cái hố đen không có đáy, luôn trống rỗng, luôn thiếu thốn và luôn mong cầu được lấp đầy bởi vật chất, bởi tiếng tăm, bởi quyền lực, bởi danh vọng.

CHIẾN LƯỢC THOÁT KHỎI SỰ KHỐNG CHẾ CỦA BẢN NGÃ

hai tác phẩm sức mạnh của hiện tại và thức tỉnh mục đích sống — Hai tác phẩm hay nhất của Eckhart Tolle.

Làm thế nào để đối phó với sự tham đắm triền miên của bản ngã? Tác giả sách Thức tỉnh mục đích sống nói rằng có một thứ luôn đối lập với bản ngã đó chính là sự nhận thức trong bạn. Thế nên điều đầu tiên bạn cần làm để thoát khỏi sự khống chế của bản ngã đó chính là nhận thức. Vậy nhận thức điều gì? Nhận thức sự tồn tại của bản ngã trước bất cứ tình huống nào.

Giả dụ khi một ai đó chỉ trích bạn, bạn cần nhận thức hai điều. Thứ nhất, có một sự bực tức trong bạn đang trỗi dậy và nó muốn phản kháng lại sự chỉ trích của người kia.

Hãy tỉnh táo trước khi bạn phản kháng, phản kháng là tiếp thêm nhiên liệu cho bản ngã của chính bạn. Và bạn hãy luôn nhớ: bất phản kháng không phải là sự yếu đuối, nó mới là biểu lộ của sức mạnh.

Điều thứ hai là hãy nhìn thấu suốt bản ngã của người kia đang bộc lộ, họ cũng có những mê lầm của riêng họ. Hãy dùng tấm lòng bao dung để vượt thoát khỏi tình huống hiện tại.

Trong cuộc sống thường nhật, ở bất cứ khoảnh khắc nào chúng ta cũng có thể bắt gặp tiếng nói, sự thôi thúc của bản ngã đang muốn kiểm soát chúng ta. Nếu không phải là những ý nghĩ về quá khứ kèm theo những cảm xúc không mấy dễ chịu thì sẽ là những suy tưởng ở tương lai với tâm trạng bất an, lo lắng hay phấn khích mong chờ. Bạn chỉ cần đưa nhận thức của mình về ngay những giây phút bạn nhận ra bản ngã trong bạn đang nổi loạn bằng việc hoàn toàn có mặt.

Hoàn toàn có mặt đó là hợp nhất với đời sống, là sống hoàn toàn trong giây phút hiện tại, trong Phật giáo gọi là sống chánh niệm.

Có một câu chuyện tác giả đã kể rằng: nhà sư trẻ Tanzan và Ekido đi bộ dọc theo con đường đất lầy lội thì tình cờ gặp một phụ nữ trẻ đang cố băng qua con đường ngập bùn.

Bùn thì quá sâu, chiếc kimono của cô ấy thì quá dài và vướng víu. Tanzan thấy vậy đã cõng giúp cô ấy qua bờ bên kia. Sau đó thì hai nhà sư lại tiếp tục im lặng bước đi, nhưng năm tiếng sau Ekido không nén được nữa với sự bất bình ở trong mình nên buột miệng chất vấn: “Tại sao huynh là một nhà tu hành mà lại dám chạm vào người một cô gái? Chúng ta đâu được phép làm điều này đâu”. Tanzan chỉ ôn hòa đáp lại: “Tôi đã để cô ấy xuống lâu rồi, mà sao sư đệ vẫn còn mang theo cô ấy lâu như vậy?”

Chúng ta ít nhiều đều cưu mang quá khứ giống như Ekido, không chịu từ bỏ những ký ức đã qua, biến nó thành ngục tù giam hãm chính mình trong những ảo tưởng chứa đầy những cảm nhận sai lầm về bản thân và về người khác.

Hoặc chúng ta bị cuốn hút bởi tương lai, bởi vì bản ngã thích coi hiện tại là một phương tiện để đạt được một thứ gì đó trong tương lai. Trong đầu ta luôn có những dòng suy tư kiểu “giải quyết vấn đề này tôi sẽ toại nguyện và hạnh phúc, tôi sẽ sống cuộc đời như tôi mong muốn”.

Nhưng chưa kịp cảm nhận hạnh phúc thì một vấn đề khác lại bắt đầu xuất hiện. Chừng nào mà bạn còn coi hiện tại là chướng ngại cho hạnh phúc của chính bạn thì vấn đề sẽ không bao giờ ngừng đến và hạnh phúc vẫn chỉ là điều mà bạn luôn chối bỏ.

Điều thứ ba chúng ta cần làm để đối phó với sự tham đắm của bản ngã đó là buông bỏ những định nghĩa về bản thân. Có câu nói rằng cuộc đời là một sân khấu lớn mà mỗi người đều đang diễn vai diễn của chính mình: Tôi là một bác sĩ, tôi là một giáo viên, tôi là một người cha, một người mẹ…

Tại sao chúng ta lại luôn muốn tìm mình qua vai diễn nào đó? Bởi vì một cảm giác tôi chưa đầy đủ, tôi chưa vẹn toàn đang nảy sinh trong bạn. Bởi vì cảm giác thiếu thốn trống rỗng nên bản ngã luôn muốn cảm thấy mình cao trội đặc biệt hơn người khác qua một vai diễn nào đó. Thiếu đi vai diễn tôi sẽ thấy bản thân mình trở nên vô dụng.

Người đóng vai cha mẹ để mượn tình yêu thương thao túng con trẻ học hành để rồi biến thành quả của chúng thành cái cúp danh dự cho chính cha mẹ.

Người đóng vai làm vợ lấy danh nghĩa vợ chồng mà kiểm soát người chồng, cho rằng vì tôi quá yêu nên ghen tuông là một sự hợp lý hoặc hóa cho bản ngã ích kỷ.

Người đóng vai giáo viên, người thì khoác lên mình chức vị giám đốc – vậy khi những chức danh đó mất đi họ sẽ là ai?

Hãy chỉ là chính mình mà thôi. Hãy chỉ là chính mình không phải là sống đúng với bản ngã của chính mình bởi vì như thế tức là bạn lại đang tìm mình qua những vai diễn. Sống là chính mình tức là bạn cần phải rũ bỏ toàn bộ những thứ không phải là bạn. Đừng tự định nghĩa về mình, về người khác, cũng đừng quan tâm đến việc người khác định nghĩa thế nào về bạn.

Trong mọi mối quan hệ đừng toan tính, đừng vụ lợi, đừng cố gắng để trở nên đặc biệt. Hãy chỉ hoàn toàn chú tâm vào tình huống vào những người mà bạn gặp. Hãy chỉ cần có mặt với mọi thứ đang diễn ra, vì khi bạn thật sự có mặt là khi bản ngã sẽ biến mất và bạn sẽ được là chính mình.

HAI MỤC ĐÍCH SỐNG CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI

Cuối cùng, theo tác giả sách Thức tỉnh mục đích sống, hãy đi tìm mục đích thứ hai của đời bạn.
Mục đích cuộc đời là điều mà không gì có thể thay thế được. Mục đích chính của đời bạn sẽ không thể tìm thấy ở những gì mà bạn sở hữu hoặc thành đạt bên ngoài. Nó không liên quan tới những việc bạn làm mà rất liên quan đến bản chất con người bạn, tức là khả năng nhận thức của bạn.

Và điều mà bạn cần nhận thức đó chính là cuộc đời bạn có hai mục đích: một mục đích bên trong và một mục đích bên ngoài.

Mục đích bên trong liên quan đến trạng thái an nhiên tự tại của bạn và nó là mục đích chính. Mục đích bên ngoài sẽ dính lấy những việc mà bạn làm và đây chỉ là những mục đích phụ.

Mục đích bên trong của đời bạn Ấn Độ giáo gọi là tỉnh thức, Chúa Giê-su gọi là sự cứu rỗi, Phật giáo gọi là sự giải thoát.

Trên con đường tiến về cái đích đã được định sẵn của một đời người đó là cái chết, chúng ta sẽ liên tục phải đối mặt với những hồi chuông cảnh tỉnh: hãy thức dậy khỏi vòng kìm kẹp của bản ngã.

Hồi chuông sự tỉnh thức có thể đến với bạn qua những mất mát, tai ương, bệnh tật. Thế nhưng cũng không thiếu những người dù đi gần hết cả cuộc đời, bất chấp những hồi chuông thức tỉnh, họ vẫn u mê chiều theo tiếng gọi của bản ngã bởi tham đắm không thể dứt bỏ.

Cho dù trong đời mình bạn đã từng bỏ qua rất nhiều những cơ hội để đạt được sự tỉnh thức tâm linh, thì cánh cửa này đến cuối cùng cũng sẽ mở ra cho bạn - đó là khi bạn đối mặt với cái chết. Khi tất cả đều trở về hư không: không hình tướng, không tiền tài, không địa vị, không danh vọng. Giây phút ngắn ngủi ấy bạn có thể thức tỉnh khi nhận ra bạn đã dành cả cuộc đời sống trong vô minh, đã lãng phí quá nhiều thì giờ cho những điều vụn vặt, đã để mình mải miết bị cuốn theo những lạc thú của thế gian.

Nhưng một lần nữa, rất có thể bạn sẽ lại tiếp tục bỏ lỡ sự tỉnh thức bởi trong bạn còn mang quá nhiều những chống đối, những sợ hãi, những vướng mắc, những tham đắm và rồi lại tiếp tục vòng luân hồi sinh tử khác.

DUNG HÒA MỤC ĐÍCH BÊN TRONG VÀ MỤC ĐÍCH BÊN NGOÀI

Đối với bạn đâu là định nghĩa của sự thành công? Là đạt được những mục tiêu mà bản thân mình nhắm đến? Là đạt được danh vọng giàu sang hay là đứng trên đỉnh cao của quyền lực?

Có một câu châm ngôn rằng: đường đến địa ngục và khổ đau thường bắt đầu từ thiện trí của chúng ta. Chúng ta đã dành hầu hết những năm tháng cuộc đời để theo đuổi những mục đích bên ngoài, không ngừng nỗ lực đấu tranh, đánh đổi, thậm chí dùng âm mưu thủ đoạn để đạt được những mục tiêu lớn nhỏ.

Nhưng sống mà không hòa hợp với mục đích bên trong thì cho dù bạn thành công với những gì ở bên ngoài, cho dù bạn có tạo ra một thiên đàng ở hạ giới đi chăng nữa thì những thành tựu của bản ngã đó cũng không thể mang lại cho bạn niềm vui hạnh phúc thật sự.

Một khi bạn đã bị mục đích bên ngoài chiếm lĩnh thì những khổ đau đã luôn được ấn định sẵn chờ bạn ở phía cuối con đường. Bạn cần biết rằng mục đích bên trong là bộ phận thiết yếu của mục tiêu chung của đại thể và sự thông thái của vũ trụ. Bạn không phải là một cá thể riêng biệt, bạn là một phần trong đại thể vũ trụ này không thể tách rời. Vậy nên tìm ra và sống hòa điệu với nhịp sống của mục đích bên trong mới là cơ sở vững bền để bạn có thể hoàn thành những mục đích bên ngoài của đời mình. Đây mới là cơ sở của những thành công thực sự.

Vậy bằng cách nào thì bạn mới có thể dung hòa được hai mục đích này? Tác giả Eckhart Tolle đã nói rằng bạn cần phải nhận thức rằng cuộc hành trình của đời bạn nằm trọn vẹn ngay trong giây phút này.

Khi bạn có thể hoàn toàn chú tâm vào những việc mình đang làm, bạn sẽ có thể hòa hợp giữa mục đích bên trong và mục đích bên ngoài. Làm việc trong trạng thái an nhiên tự tại dù là một việc nhỏ nhất như uống một tách trà, đọc một cuốn sách hay là làm công việc hiện tại của bạn. Thực tập có mặt trong đời sống hàng ngày sẽ giúp bạn bồi đắp gốc rễ trong mình để không bị những dòng suy nghĩ trăn trở miên man cuốn bạn đi.

Nếu để ý bạn sẽ thấy rằng hầu hết các ý nghĩ của bạn nó đều dính dáng đến quá khứ hoặc là tương lai. Tại sao cậu ta lại hành xử với mình như vậy? Lẽ ra chuyện đó phải nên làm thế này. Khi nào mua được nhà ổn định cuộc sống thì tôi mới hết sầu não. Làm sao để cho con tôi được học ở một môi trường tốt nhất? Bạn luôn bị lôi kéo không ngừng bởi các ý nghĩ từ tâm trí, bởi sự lo lắng và căng thẳng - đây là dấu hiệu bạn đang bị mục đích bên ngoài chiếm lĩnh mà không còn nhìn thấy mục đích bên trong nữa. Bạn luôn luôn đánh cắp hiện tại của chính bạn nên chẳng bao giờ có tinh thần sống thực sự.

Tác giả Thức tỉnh mục đích sống nói rằng bạn không thể tìm được chính mình nếu cứ lục tìm trong quá khứ, cũng đừng ảo tưởng mình sẽ sống hạnh phúc trong tương lai.

Bạn chỉ có thể tìm được chính mình khi sống với hiện tại. Cuộc sống là hiện tại, không có khi nào mà cuộc sống của bạn không ở trong hiện tại và điều đó cũng sẽ không bao giờ có thể xảy ra.

Cơ sở của bất kỳ những điều lớn lao nào cũng được tạo ra từ những sự trân quý và chăm sóc cho những thứ nhỏ nhặt xảy ra trong phút giây này chứ không phải là theo đuổi một lý tưởng vĩ đại nào đó.

Bạn vẫn biết rằng bản thân mình đang đi đâu nhưng những bước đi hiện tại mới là trọng yếu. Đích đến nó chỉ là thứ yếu và đích đến sẽ phụ thuộc vào chất lượng của những bước đi ở hiện tại. Như Camus có một câu nói rằng: sự hào phóng thực sự hướng tới tương lai bao gồm việc cống hiến mọi thứ cho hiện tại.

BA BIỂU HIỆN CỦA NHẬN THỨC TỈNH THỨC

Tiếp theo, theo Eckhart Tolle để biết những hành động của bạn xuất phát từ sự kháng cự của bản ngã hay là sự chú tâm nhận thức đang dần thức tỉnh thì hãy quan sát bản thân qua ba biểu hiện sau đây.

Sự chấp nhận

Sự chấp nhận có nghĩa là khi tình huống này, phút giây này yêu cầu bạn làm gì đó thì bạn có thể làm nó trong sự tự nguyện: không phản kháng, không than vãn, không bất mãn.

Chẳng hạn khi bạn bị hỏng xe giữa trời mưa tầm tã bạn phải dắt bộ, bạn không bực bội trong mệt mỏi tự than thân trách phận rằng mình xui xẻo mà bạn có thể hoàn toàn chấp nhận hoàn cảnh này và trải qua cảm giác bình an khi dắt xe giữa trời mưa.

Nhiều người nói nếu chỉ biết chấp nhận thì cuộc sống đâu thể nào có sự tiến bộ, nhưng chấp nhận công việc hiện tại không phải là một thái độ thụ động cam chịu thất bại mà chính là cách chúng ta nương theo dòng chảy của cuộc sống.

Ngược lại, gạt bỏ hoàn toàn sự chống đối nội tâm trong khoảnh khắc hiện tại mới tạo nên sức mạnh giúp bạn xoay chuyển hoàn cảnh.

Giả dụ khi bạn bị rơi xuống một vũng bùn lầy, bạn sẽ phải làm sao? Nếu bạn không chấp nhận được tình huống này bạn sẽ lo lắng hoảng loạn vùng vẫy và sẽ càng lún sâu hơn. Đổi lại nếu bạn chấp nhận là "tôi bị rơi xuống đó", sau đó bạn chú tâm làm mọi việc trong sự sáng suốt để bạn có thể thoát ra. Đây chính là sức mạnh của việc chấp nhận.

Nhà hiền triết Sadhguru cũng từng nói: ở bất cứ hoàn cảnh nào một người thông minh sẽ tận dụng mọi tình huống cho sự phát triển của mình, một kẻ ngốc sẽ khiến mọi tình huống chống lại họ gây đau đớn cho chính họ cùng những người xung quanh.

Còn bậc thầy tâm linh khác là Krishnamurti đã chia sẻ bí quyết là không phiền lòng với những gì đang xảy ra, không chống đối và cũng không dán nhãn tốt xấu cho mọi việc.

Niềm hứng khởi

Mọi người hay nói rằng: tôi rất yêu thích công việc này vì nó mang lại niềm vui và ý nghĩa cho cuộc sống của tôi. Đây thực chất là một cảm giác nguy hại bởi vì nó khiến bạn tin rằng niềm vui là thứ đến từ những điều khác nên bạn sẽ luôn trong trạng thái trông chờ niềm vui. Một khi đã trông chờ thì khi ấy sự bất mãn vẫn còn tồn tại phía sau.

Có một câu nói nổi tiếng rằng: niềm vui hạnh phúc là thứ mà nếu bạn không thể tìm thấy nó ở bên trong thì bạn cũng sẽ không bao giờ tìm thấy nó ở bên ngoài.

Niềm vui thực sự nó cần phải đến từ sâu thẳm trong bạn và được bạn tuôn chảy vào trong công việc của chính mình. Bản chất chân thật của bạn nó là sự an nhiên tự tại vốn sẵn có. Bạn chỉ cần đưa nhận thức vào những việc mà bạn đang làm dù là nhỏ bé nhất, bạn sẽ dần mở ra cánh cửa kết nối với sự an nhiên tự tại với niềm vui vốn có của bạn.

Lòng nhiệt thành

Lòng nhiệt thành là một thứ có tần số năng lượng cao nên nó vô cùng thích ứng với khả năng sáng tạo của vũ trụ. Nó bao gồm niềm vui từ những gì bạn làm và một tầm nhìn mà bạn hướng đến. Lòng nhiệt thành là năng lực chuyển đổi những phác họa và hoạch định trong đầu bạn đi vào chiều không gian của vật chất.

Khi có lòng nhiệt thành bạn có thể sử dụng trí não của mình đầy sáng tạo nhưng có một nghịch lý rằng khi trong bạn đã tồn tại lòng nhiệt thành thì những sự ham muốn đằng sau đó dường như không còn tồn tại. Bạn không còn làm để muốn đạt được một mục tiêu nào đó nữa mà đơn giản chỉ là thưởng thức cái quá trình đang làm.

Có nhiều người nhìn bề ngoài thì cũng giống như đang chìm đắm vào trong công việc không dứt nhưng thực chất là họ đang quá tập trung để hướng đến mục tiêu đặt ra. Sự tập trung cao độ này sẽ khiến người đó trở nên căng thẳng, mà căng thẳng chính là biểu hiện xuất phát từ lòng ham muốn của bản ngã. Đây không phải là lòng nhiệt thành. Lòng nhiệt thành không mang tính chất đối kháng, không tạo nên người thắng kẻ thua, không bài trừ lẫn nhau cũng không có sự lợi dụng hay là thao túng người khác.

Tâm lý học hiện đại cũng đề cập đến một trạng thái làm việc tương tự như lòng nhiệt thành đó chính là trạng thái Flow (dòng chảy) mà Reading To Heal từng đề cập. Trạng thái đã tạo nên những kiệt tác nghệ thuật của Leonardo da Vinci, Mozart hay Van Gogh.

Hay ngay chính như tác giả sách Thức tỉnh mục đích sống, ông không cố gắng hay đặt mục tiêu mình cần trở thành một tác giả nổi tiếng, ông chỉ đắm chìm tận hưởng mọi khoảnh khắc ông được viết ra những chia sẻ của chính ông. Đó là niềm vui, niềm hạnh phúc của đời ông.

Cuối cùng mong bạn nhớ rằng mục đích chính của một đời người chính là sự tỉnh thức, sống trọn vẹn với mỗi khoảnh khắc hiện tại. Một khi bạn đã có cơ sở đúng đắn ở bên trong rồi thì tất thảy những mục tiêu bên ngoài sẽ được tiếp thêm năng lượng của sự hợp nhất với sự tiến hóa của vũ trụ. Mọi bước đi của bạn sẽ đều là đi trên con đường thành công trong sự hạnh phúc và an nhiên tự tại.

Tags: Tủ sách chữa lành, Sách tỉnh thức & chánh niệm

Khánh Hưng

Tôi là Khánh Hưng - người sáng lập website này. Qua đây, tôi chia sẻ hành trình nội tâm của mình: Một con đường sống tỉnh thức và yêu thương nhiều hơn!