Không diệt không sinh đừng sợ hãi - Ta từ đâu tới? Ta đi về đâu?

Chúng ta lo lắng vì sẽ trở thành hư vô

Chúng ta lớn lên, trưởng thành với rất nhiều nỗi lo sợ bên trong: Sợ không thành công, sự thất tình, sự gia đình không hạnh phúc, sợ người khác phật lòng… Nhưng có một nỗi sợ lớn nhất mà trong sách Không diệt không sinh đừng sợ hãi thầy Thích Nhất Hạnh đề cập, đó là: Sợ khi chết chúng ta sẽ trở thành không. Chúng ta tin rằng cuộc đời của ta bắt đầu từ lúc chào đời và chấm dứt khi ta chết. Và chúng ta lo lắng vì sẽ trở thành hư vô.

Chúng ta khổ não vì chúng ta coi những ý niệm sống chết đó là thực. Trong khi, theo thiền sư Thích Nhất Hạnh: Sống - chết là ý niệm. Cuộc sống vốn không có sinh, không có diệt, không tới cũng không đi, không giống nhau cũng không khác nhau, không có cái ngã thường hằng cũng không có hư vô.

Lúc này, hẳn nhiều người trong chúng ta sẽ hỏi ngược: Vậy cái đang tồn tại, đang đọc những dòng chữ này là gì? Từ đâu tới? Sẽ đi về đâu? Câu trả lời rất đơn giản, chúng ta là biểu hiện của nhân duyên khi đủ đầy. Khi “ta mất”, thì nhân không còn đầy đủ nữa.

Ở chương đầu, thầy Thích Nhất Hạnh cũng kể về câu chuyện người mẹ của thầy bị sảy thai rồi sau này người mẹ của thầy mất. Lúc đầu, thầy cũng đau khổ lắm và phải viết nhật ký: “Tai nạn lớn nhất đời mình đã xảy ra rồi”. Nhưng rồi, thầy nhận ra, mẹ mất hay người thân nào mất đi chỉ là “nhân duyên không còn đầy đủ”, “mất mẹ chỉ là một ý tưởng mà thôi”, và điều quan trọng nhất là “mẹ luôn luôn còn sống trong tôi”.

Cứ thế, từ những ví dụ nhỏ, từ trải nghiệm của chính mình, thầy Thích Nhất Hạnh đã cho chúng ta thấy rằng bản thể của một người là vô sinh, bất diệt. Cái chúng ta thấy như hình hài này chỉ là “sự biểu hiện và sự ngừng lại để biểu hiện dưới hình thức khác mà thôi”.

Bạn đừng coi thường chính mình

Chúng ta sợ chết là bởi vì chúng ta không hiểu rằng không có gì thực sự mất đi. Chúng ta nghĩ quá nhiều đến thân thể này, tài sản này, cái gì cũng “của tôi” nên mới sợ chết, sợ mất đi nhiều thứ. Nhưng điều quý giá nhất - bản thể của mỗi người vốn không sinh, không diệt nên không thể mất đi.

Ở trong sách Không diệt không sinh đừng sợ hãi, thiền sư viết: “Như Bụt, ngài không chết, Bụt đang còn sống và biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Có thể nói bạn là một hình thức mới của Bụt, một tiếp nối của Bụt. Bạn đừng coi thường chính mình!”

Vâng, bạn đừng coi thường chính mình, vì bạn là sự tiếp nối của Bụt, của Thượng đế, của Vũ trụ. Bạn là tất cả, tất cả là bạn. Vậy còn sợ sinh tử làm gì nữa?

Rồi bàn về vô thường, thầy nói: “Chúng ta thường buồn rầu và đau khổ rất nhiều khi sự vật thay đổi. Nhưng sự thay đổi, sự vô thường có khía cạnh tích cực của nó. Nhờ vô thường mà mọi sự vật mới có cơ hội”. Như cái chết là cho ta cơ hội để biểu hiện dưới một hình thức khác.

Nói cách khác, nếu không có sinh diệt trong từng phút giây thì chúng ta không thể tiếp tục sống. Trong mọi lúc nhiều tế bào trong cơ thể bạn phải chết đi. Không chỉ các tế mà mà các xúc cảm, tri giác, tâm hành trong dòng sông tâm thức đều sống chết từng phút giây. Nhưng sau cái chết đi đó là sự khởi đầu.

>>>Đọc thêm: 15 câu trích dẫn hay nhất trong sách Không diệt không sinh đừng sợ hãi
 

Bạn chính là điều bạn đi tìm

Vẫn là cách viết tâm tình, nhẹ nhàng, qua từng trang, từng chương cuốn sách Không diệt không sinh đừng sợ hãi thầy giúp chúng ta hiểu chính mình hơn, hiểu rõ về bản chất vô sinh bất diệt để từ đó không còn lo lắng.

Thầy Thích Nhất Hạnh lấy ví dụ về ngọn sóng và nước. Khi ta nhìn sóng, ta thấy sóng cao, sóng thấp, sóng lớn, sóng nhỏ. Nếu ta là một ngọn sóng, ta sẽ bị đau khổ vì cách nhìn “tôi không đẹp bằng ngọn sóng khác”. Nhưng sóng vốn là nước, và nước thì không có cao-thấp, đẹp-xấu, sinh-diệt.

Thầy viết: Bạn chính là điều bạn đi tìm. Bạn chính là thứ bạn đang muốn trở thành.

Vì bạn là thứ mà bạn muốn trở thành. Vậy thì tìm kiếm làm gì nữa? Câu hỏi trong sách giúp ta ngộ ra nhiều điều: Càng tìm kiếm chúng ta càng đau khổ, lo lắng, sợ hãi!

Những chương cuối, thầy Thích Nhất Hạnh dành nhiều trang để hướng dẫn chúng ta thực hành. Thầy đề xuất phép thực tập địa xúc (lạy xuống sát đất) có thể giúp ta tiếp xúc được với bản chất vô sinh bất diệt. Nếu ta thực tập địa xúc như Bụt đã thực tập thì ta có thể đạt tới trí tuệ thật sự.

Hoặc hãy thực tập vô thường, nhìn các cảm xúc với con mắt vô thường. Như hôm nay, những người thân bên cạnh bạn còn đó, và họ có thể “ra đi” bất cứ lúc nào, hãy biết trân trọng những giờ phút sống gần người thân.

Khép lại cuốn sách Không diệt không sinh đừng sợ hãi, không hẳn là nỗi sợ chết trong tôi tan biến. Nhưng có một không gian khác vừa mở ra trong tôi, tôi hiểu hơn về bản thể của mình và tự tin bước đi trên hành trình nội tâm này! Còn bạn, bạn thấy thế nào về cuốn sách này của thiền sư Thích Nhất Hạnh? Hoặc những cuốn sách của thầy Thích Nhất Hạnh khác? Hãy để lại bình luận hoặc nhắn tin qua Facebook của chúng tôi nhé!

FAQ