Tĩnh lặng: Làm sao để tắt đài NST (Non Stop Thinking)?

Đài NST - Non Stop Thinking

Lời mở đầu cuốn sách Tĩnh Lặng, thiền sư Thích Nhất Hạnh viết: “Còn sống và bước đi trên mặt đất này là một phép lạ, nhưng hầu hết chúng ta lại chạy đi tìm hạnh phúc ở một nơi xa xôi nào đó như thể là có một nơi tốt đẹp hơn để đến vậy”.

Rồi thầy giải thích rằng, cuộc sống quanh ta vốn đầy mầu nhiệm, những vẻ đẹp của đất trời đang gọi ta từng ngày, từng giờ nhưng hiếm khi ta nghe được. Lý do là “thân tâm ta đầy sự ồn ào”, “không có sự tĩnh lặng trong tự thân”.

“Có một đài radio đang hoạt động trong đầu ta, đó là đài NST - Non Stop Thinking - đài suy nghĩ liên tục không ngừng”. Vì “cái đài radio” này mà ta không thể nghe được tiếng gọi của sự sống, tiếng gọi của tình thương. Ta không có thời gian lắng nghe trái tim mình.

Nói cách khác, tâm trí chúng ta luôn nuối tiếc, buồn phiền về quá khứ hoặc lo lắng, sợ hãi về tương lai. Và, dù cố gắng có mặt trong hiện tại thì “tâm cũng tán loạn, thấy trống vắng”. Điều này, chúng ta rất dễ thấy trong chính mình: Thử xem một ngày không làm gì sẽ thế nào? Tâm trí chúng ta sẽ kêu gào và không để chúng ta ngồi yên đâu - Đó chính là đài NST mà thầy Thích Nhất Hạnh đề cập.

Hãy chừng mực với tiếng ồn

Bước vào chương 1 của sách Tĩnh Lặng, thiền sư Thích Nhất Hạnh khuyên chúng ta hãy bắt đầu một cuộc sống “chừng mực với tiếng ồn”.

Thầy viết “suốt ngày ta phải tiếp nhận các thông tin, âm thanh và tiếng ồn liên miên bất tận từ bên ngoài”, “cho dù có những phút giây hiếm hoi không có âm thanh, ngôn từ hay những thông tin đến từ bên ngoài thì đầu óc chúng ta cũng đầy ắp những suy nghĩ liên miên không dứt”. Như vậy, chúng ta có được bao nhiêu phút yên lặng thực sự mỗi ngày?

Và đã sống quen trong ồn ào từ bên ngoài và bên trong tâm trí nên chúng ta không dứt mình ra khỏi thói quen đó được nữa. Đến nỗi, như thầy kể “chúng ta rất sợ sự im lặng” và tiếp tục “luôn luôn tìm kiếm một thứ gì đó như sách báo, âm nhạc, radio, tivi, thậm chí là những suy nghĩ để nhét vào đầu”. Đó chính là những loại thức ăn cho tâm trí, khiến tâm trí luôn căng thẳng, không thể yên lắng để lắng nghe vẻ đẹp của cuộc sống.

Học cách tắt đài NST để tĩnh lặng

Hãy quan sát tâm trí, chúng ta sẽ thấy mình “nhai đi nhai lại những suy nghĩ” hằng ngày, hằng giờ. Nói cách khác, cho dù không nói chuyện với ai, không đọc sách, không xem tivi, không lên mạng, thì hầu hết chúng ta vẫn không thấy an ổn hay yên tĩnh.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết “chúng ta phải học cách tắt đài NST trong đầu. Tiêu thụ bằng cách này không tốt cho sức khỏe”. Và cách để tắt, bước đầu tiên là thực tập “nói và suy nghĩ ít lại”.

Sau đó, chúng ta cần hiểu rằng trong mình luôn có những “hạt giống hạnh phúc, yêu thương lẫn những hạt giống giận dữ, bất an”. Việc ta cần làm là “tưới tẩm những hạt giống hiền hiện mà không tưới tẩm những hạt giống tham lam, thù hận”.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh đề xuất, chúng ta “ngồi yên vài phút là cách dễ nhất để bắt đầu tập luyện buông bỏ tập khí suy nghĩ”. Khi ngồi yên, ta có thể quan sát suy nghĩ của ta vọt lên như thế nào và ta có thể thực tập không nhai lại những suy nghĩ đó.

Tất nhiên, quá trình thực tập này sẽ rất khó khăn, vì như chúng ta biết tâm trí chúng ta đã có quá nhiều “mây đen” che mờ. Nhưng hãy bắt đầu bằng những việc đơn giản như đi bộ như thầy Thích Nhất Hạnh đề xuất “đi bộ là một cách tuyệt hảo để thanh lọc thân tâm mà không cần phải cố gắng. Chúng ta chỉ đi thôi, và khi tập trung vào việc đi thì niềm vui và ý thức sẽ phát khởi một cách rất tự nhiên”.

5 phút tĩnh lặng mỗi ngày

Trước khi đọc sách Tĩnh lặng của thiền sư Thích Nhất Hạnh, có một thời gian tôi lâm vào tình trạng “luôn bứt rứt, sợ bỏ lỡ điều gì đó”. Tôi chính là “người kiểm tra email một ngày không biết mấy lần để tìm kiếm một cái gì đó mới mẻ”, hoặc tôi lướt mạng, lên Facebook, đọc báo chí để khỏa lấp khoảng trống trong tôi.

Thầy Thích Nhất Hạnh viết: “Căn bệnh chung của con người trong thời đại chúng ta là nhu cầu luôn tìm kiếm cái gì đó để khỏa lấp khoảng trống trong mình”.

Nhưng càng tìm kiếm, càng lấp đầy, chúng ta càng thấy mệt mỏi rã rời. Bước đầu tiên, theo thiền sư Thích Nhất Hạnh là dừng suy nghĩ. Chúng ta cần quay về với hơi thở và an định thân tâm. Đặc biệt, với những vấn đề trong đời sống, hãy “tìm ra câu trả lời mà không suy nghĩ” hay hãy để tàng thức trả lời, đừng để trí năng, cảm xúc dẫn dắt.

Dần dà, bằng cách viết tâm tình, nhẹ nhàng, các chương trong sách Tĩnh Lặng, thiền sư Thích Nhất Hạnh giúp chúng ta hiểu rõ hơn vì sao chúng ta chưa bao giờ cảm thấy tĩnh tại, thong dong. Rồi nhiều người trong chúng ta nhầm lẫn giữa cái tĩnh lặng bên trong và cái im lặng ngột ngạt.

Ở các chương Sức mạnh tĩnh lặng, Chú tâm, Chế tác truyền thông sau đó thầy Thích Nhất Hạnh. Thầy có kể một câu chuyện rất thú vị, là lính Mỹ vào chùa Báo Quốc để bắt Việt Minh, nhưng bị “một sức mạnh lạ lùng và vô hình chi phối” trước cảnh tượng 50,60 tu sĩ đang ngồi thiền.

Đặc biệt, thầy nhấn mạnh rằng, tạo không gian cho chánh niệm dễ hơn ta nghĩ. Cụ thể, khi thức dậy buổi sáng, ta có thể bắt đầu một ngày mới bằng hơi thở chánh niệm và đó chính là thiền đường của ta. Hoặc mỗi ngày chỉ dành 5 phút đi bộ trong im lặng và chánh niệm.

Cuối sách, thầy Thích Nhất Hạnh “mách” cho chúng ta cách “ngồi chỉ để ngồi”: Đừng làm gì hết, hãy ngồi cho yên đó thôi! Đừng ngồi để đạt được mục tiêu gì cả! Đó là thiền, là tĩnh lặng, là con đường tìm về chính mình.

Sách Tĩnh Lặng là một trong những cuốn sách của Thầy Thích Nhất Hạnh mà tôi tâm đắc nhất. Cuốn sách nhỏ, mỏng và vô cùng dễ đọc. Vì thế, bạn hãy tìm đọc ngay nhé!

Viết bởi Readingtoheal.com